Hoe trapondersteuning een industrie werd

Elke moderne e-bike voert terug op één enkel beginpunt. Yamaha's Power Assist System kwam in 1993 in Japan in de verkoop, en Bosch opende vanaf 2011 de Europese middenmotormarkt. Rijders merken die geschiedenis vandaag als een splitsing tussen twee Bosch systeemgeneraties en als foutcodes die er heel anders uitzien afhankelijk van de leeftijd van de fiets.

Het prototype uit 1989 dat de PAS van 1993 werd

Yamaha Motor bouwde in 1989 een prototype van zijn Power Assist System en onthulde het eindproduct in juli 1993. De verkoop startte in november 1993 in een beperkt gebied in Japan, gevolgd door landelijke verkoop in april 1994. Yamaha omschrijft de PAS als 's werelds eerste productie-e-bike.

Het originele systeem combineerde een koppelsensor, een snelheidssensor, een controller, een aandrijfeenheid en een accu. De motor leverde ondersteuning die vrijwel gelijk was aan de eigen trapkracht van de berijder, en de eerste generatie aandrijving gebruikte een DC-motor met borstels.

Yamaha verving de aandrijving later door een AC-servomotor op de PAS Royal van 1999. Het bedrijf meldt sinds de lancering in 1993 wereldwijd meer dan 5 miljoen verkochte exemplaren.

Bosch opent de Europese middenmotorgolf

De Europese middenmotormarkt begon in 2011 toen Bosch zijn eerste aandrijfeenheid uitbracht, een 20 mph-model. In 2012 volgde een Classic Line-versie van 28 mph, die datzelfde jaar samen met het Intuvia-display werd verkocht.

Het assortiment groeide snel. In 2013 kwamen de Performance Line Cruise, de Performance Line Speed op 45 km/h, de Active Line Cruise en de PowerPack 300- en 400-accu's erbij. De Performance Line CX volgde in 2015 en werd de referentie voor mountainbike-toepassingen.

De huidige hardware van de vierde generatie verscheen in 2019 met de Performance Line, Performance Line CX, Performance Line Speed en Cargo Line. De displays bleven gelijke tred houden: Nyon in 2014, Purion in 2016, Kiox in 2018 en een vernieuwde Nyon in 2021.

Deze aandrijvingen behoren tot wat Bosch het eBike system 2 noemt, afgekort BES2. Een berijder herkent een BES2-fiets aan de Bosch eBike Connect-app en aan driecijferige foutcodes zoals 500, 503 en 530.

Twee systeemgeneraties tegelijk op de weg

In 2021 introduceerde Bosch een apart platform, het smart system, oftewel BES3. Het lanceerde met de Performance Line CX, de LED Remote, het Kiox 300-display en de PowerTube 750-accu. De Bosch eBike Flow-app, in plaats van eBike Connect, markeert een fiets als smart system-fiets.

De smart system-hardware rolde jaar na jaar uit. In 2022 kwamen de Performance Line, Performance Line Sport, Performance Line Speed, Cargo Line, Performance Line CX Race, Intuvia 100, System Controller, SmartphoneGrip en de PowerTube 625 en 500 erbij. In 2023 volgden de Performance Line SX, Active Line, Active Line Plus, Performance Line Sprint, Purion 200, Kiox 500, PowerPack 725, CompactTube 400 en de PowerMore 250 range extender.

In 2024 kwamen de Performance Line CX van de vijfde generatie, de Purion 400 en de PowerTube 800 en 600 erbij. In 2025 volgden de Performance Line CX-R, Performance Line PX, Kiox 400C met Mini Remote en de PowerTube 540. In 2026 kwamen de Active Line Plus, Hub Line, Intuvia 200 en de PowerTube 720 en 360 erbij.

De twee generaties overlappen vandaag bij dealers. Een Intuvia uit 2014 en een Kiox 300 uit 2024 kunnen allebei actuele producten zijn, en de diagnose-ervaring is voor elk anders. Die overlap is het allerbelangrijkste feit dat een koper of werkplaats moet onthouden.

Wat de code op je display eigenlijk betekent

Bosch system 2-hardware geeft storingen weer als driecijferige codes zoals 500, 503 of 530. Het exacte nummer is in de servicedocumentatie van Bosch gekoppeld aan een specifiek probleem met de aandrijving, het display of de accu. De code alleen is meestal genoeg voor een dealer om een diagnose te starten.

Het smart system geeft dezelfde klasse storingen weer via een langere hexadecimale code. Nummers zoals 0x503001 verschijnen in de eBike Flow-app in plaats van alleen op het display. Het formaat veranderde omdat het smart system normaal gesproken met de telefoon communiceert, waardoor de app diagnose-informatie kan meesturen waar oudere hardware geen kanaal voor had.

Voor een berijder is de praktische regel simpel. Als je koppelt met eBike Flow en codes ziet zoals 0x503001, zit je op het smart system. Als je koppelt met eBike Connect en een code ziet zoals 530, zit je op system 2. Noteer de exacte code voordat je contact opneemt met een werkplaats, want dat ene nummer beslist vaak welke reserveonderdelen de dealer moet bestellen.

Waar andere fabrikanten in het plaatje passen

Yamaha en Bosch vormen slechts een deel van de moderne markt. Shimano, Brose, Bafang, Fazua en TQ verkopen tegenwoordig elk aandrijfsystemen, en hun eigen productpagina's geven verschillende lanceringsjaren voor vergelijkbare generaties. Gepubliceerde bronnen spreken elkaar zo vaak tegen dat één enkel jaar noemen voor elk van hen riskant is.

De veiligere referentie voor die merken zijn generatienamen, geen data. Shimano STEPS E5000, E6100 en EP8 zijn afzonderlijke aandrijfgeneraties. Brose Drive, Drive S en Drive S Mag zijn de namen om naar te zoeken. Bafang maakt M-serie middenmotoren en een reeks naafmotoren over zijn eigen generaties heen. Fazua staat bekend om zijn uitneembare bracketpacks tot die productlijn eindigde. TQ bouwt de HPR-serie middenmotoren die in lichte e-mountainbikes worden gebruikt.

Wat al deze systemen verenigt, is dezelfde basisarchitectuur die Yamaha in 1989 schetste. Een koppelsensor, een snelheidssensor, een controller, een aandrijfeenheid en een accu wisselen data uit, en de trapkracht van de berijder wordt vermenigvuldigd. De behuizing is veranderd, de foutcodes zijn veranderd, en de apps zijn veranderd, maar de architectuur eronder is herkenbaar hetzelfde.

Tijdlijn

Veelgestelde vragen

Bronnen: global.yamaha-motor.com, bosch-ebike.com