Geknars of getik uit de e-bike motor? Waar het geluid vandaan komt en wat het betekent
De meeste 'motorgeluiden' komen helemaal niet uit de motor: kettinglijn, een losse borgring van het kettingblad, een droge freehub of een aanlopende remschijf krijgen allemaal de motor de schuld. Isoleer het geluid door te testen met en zonder trappen, met en zonder ondersteuning, voordat je van het ergste uitgaat.
Snelle checks, op volgorde
- Rijd met de ondersteuning uit en luister. Is het geluid er nog steeds, dan is het mechanisch (ketting, versnellingen, lagers, remmen), niet de motor.
- Til het achterwiel op en draai het met de hand. Schuren of tikken één keer per omwenteling is een remschijf, een magneet die de snelheidssensor raakt, of een spaak.
- Trap achteruit. Een tik of geknars bij achteruit trappen is het freewheel of de freehub, of bij Bosch een droge vrijloopkoppeling in de motor, en geen motorstoring.
- Controleer de borgring en de bouten van het kettingblad. Een losse borgring op Bosch- en Shimano-motoren tikt onder belasting en is het meest voorkomende 'motorgeluid' in een werkplaats.
- Bekijk de ketting en de cassette. Een versleten ketting op een nieuwe cassette, of een droge ketting, knarst onder motorbelasting en klinkt alsof het uit de unit komt.
- Gebruik de loopondersteuning met het achterwiel opgetild. Een ritmisch geknars of een metalig geratel dat alleen verschijnt als de motor het wiel aandrijft, zit in de motor of de reductietandwielen.
- Bij naafmotoren: draai het wiel met de motor uit en luister naar een ruw lager; gebruik dan de gashendel of loopondersteuning op lage snelheid en luister naar een geratel dat het motortoerental volgt.
Waarschijnlijke oorzaken
Tik of klop onder trapbelasting, erger als je op de pedalen staat, stil met de motor uit maar nog steeds licht trappend.
→ Draai de borgring vast op het juiste koppel met het juiste gereedschap (Bosch en Shimano hebben hun eigen). Vet de schroefdraad. Blijft hij loskomen, dan is de vertanding of de ring versleten.
Geknars onder motorbelasting in bepaalde versnellingen, ketting slaat over, cassettetanden haakvormig.
→ Meet de kettingslijtage; e-bike-kettingen slijten snel. Vervang ketting en cassette samen als de ketting over de 0,75 procent zit.
Getik of geknars bij uitrollen of achteruit trappen, soms wiebelt de cassettebody.
→ Freehubbody onderhouden of vervangen. Bij naafmotoren met een opgeschroefd freewheel: het freewheel vervangen.
Naafmotor met tandwielen maakt een knarsend of ratelend geluid alleen als hij vermogen levert, soms met verlies van aandrijving. Vaak bij goedkopere naafmotoren na water of zware belasting.
→ Motor openmaken en tandwielen vervangen. Sommige winkels doen dit; anders de motor vervangen.
Gerommel dat het crank- of wieltoerental volgt, voelbaar door de pedalen, wordt erger met de tijd. Speling op de crankas.
→ Middenmotor: lagers vervangen bij een specialist of motorruil. Naafmotor: aslagers kunnen door een vakkundige winkel vervangen worden.
Plotseling nieuw geluid na rijden door grind of zand, schrapen één keer per wielomwenteling.
→ Controleer tussen de remschijf en de remklauw, en in de kettingbladbeschermer. Bij naafmotoren zit vaak een steentje in de spleet van het motordeksel.
Getik of zacht geknars bij trappen met de motor uit of bij achteruit trappen; verdwijnt onder motorbelasting.
→ Bekend gedrag; een dealer kan hem opnieuw invetten. Niet urgent, tenzij de aandrijving slipt.
Per aandrijfsysteem
- Bosch: Borgring eerst, altijd. Controleer daarna de vrijloopkoppeling (tikken bij achteruit trappen is geen storing). Bosch CX Gen 4-units hebben een bekend geratel van de crankas bij lage snelheid dat cosmetisch is. Geknars onder vermogen met een hete unit is lagerschade; de DiagnosticTool laat dat niet zien, een monteur wel.
- Shimano STEPS: Bij Shimano E8000/EP8 komen de borgring en de kettingbladverbinding los; opnieuw op koppel aandraaien. EP8-units kunnen een geratel ontwikkelen uit de interne ratel, wat Shimano heeft aangepakt met een firmware- en koppelingsupdate; een dealer kan het serienummer checken. Geknars aan de aandrijfkant dat het cranktoerental volgt, is het trapaslager.
- Bafang: BBS-middenmotoren hebben een nylon primair tandwiel dat kapotgaat onder zware belasting of als de koppeling slipt; je hoort geknars en verliest aandrijving. Vervangen is winkelwerk. Een tik onder belasting is vaak de kettingbladbouten of de secundaire reductie. Bafang-naafmotoren knarsen als de planeetwielen of de koppeling verslijten.
- Yamaha PW: Yamaha PW-units zijn stil; een nieuw geknars of geklop is meestal het kettingblad of een versleten trapaslager in de unit. Bij Yamaha-units kan een dealer de crankaslagers vervangen zonder volledige ruil.
- Generic: Naafmotoren met tandwielen: geknars dat alleen onder vermogen verschijnt, zijn de nylon tandwielen of de koppeling. Direct-drive-naven zijn bijna geruisloos; schrapen daar is een magneet of een lager. Controleer of de asmoeren vast zitten; een naaf die in de dropouts is gedraaid, schuurt de kabel kapot en kan hem afscheuren.
Gerelateerde foutcodes
Veelgestelde vragen
Mijn Bosch-motor tikt als ik achteruit trap. Gaat hij kapot?
Nee. Dat is de vrijloopkoppeling en dat is normaal, opvallender als hij droog wordt. Een dealer kan hem opnieuw invetten als het je stoort.
Het geluid is er alleen in bepaalde versnellingen.
Dan is het de ketting, de cassette of de kettinglijn, niet de motor. Controleer op een verbogen derailleurhanger en kettingslijtage.
Is een knarsende naafmotor te repareren?
Vaak wel. Naafmotoren met tandwielen hebben vervangbare nylon tandwielen en een koppeling; een goede winkel kan ze reviseren. Was het een goedkope motor, dan kan een nieuwe motor de goedkopere route zijn.