Koppelsensor: zwakke, schokkende of geen ondersteuning
Systemen met een koppelsensor (Bosch, Shimano, Yamaha, Brose, Bafang M-serie, veel trapas-kits) meten hoe hard je trapt. Wanneer het nulpunt verschuift of de sensor defect raakt, krijg je zwakke ondersteuning, schokken of niets. In de meeste gevallen is het een kalibratieprobleem veroorzaakt door druk op de pedalen bij het inschakelen.
Wat je nodig hebt
- Niets anders dan geduld voor de kalibratiestappen
- Inbussleutels voor crankarmen als een trapas-sensor wordt vermoed
- Toegang tot een dealer-diagnosetool voor de laatste stappen (Bosch, Shimano E-TUBE, Yamaha, Bafang BESST)
Lampjes en wat ze betekenen
| Initialisatie koppelsensor niet voltooid: pedaal belast bij het inschakelen | |
| Koppelsignaal abnormaal | |
| Snelheidssignaal koppelsensor abnormaal | |
| Kan koppelsensorfouten bevatten; uitlezing door dealer nodig | |
| Nulpunt naar boven verschoven: sensor denkt dat je al trapt | |
| Sensorsignaal ruisachtig of crank/spider los |
Stap voor stap
Schakel uit. Haal beide voeten van de pedalen, houd de fiets rechtop en raak de cranks niet aan. Schakel in en wacht 5-10 seconden voordat je gaat trappen. Sommige systemen (Bafang M, sommige Bosch) zetten de sensor bij elke keer inschakelen op nul; Shimano heeft onbelaste cranks nodig, anders krijg je W013.
Als het goed is: Ondersteuning voelt weer normaal: het nulpunt was verschoven omdat er een voet op het pedaal stond bij het opstarten. Maak er een gewoonte van.
Zo niet: Nog steeds zwak, schokkend of afwezig. Ga verder.
Controleer of het ondersteuningsniveau niet op het laagste staat, of de Eco/Tour-profielen niet zijn aangepast naar een laag ondersteuningspercentage (Bosch eBike Flow, Shimano E-TUBE Ride, Bafang-app), en of er geen 'kinder'- of 'beperkt' profiel actief is.
Als het goed is: Instellingen normaal. Ga verder.
Zo niet: Zet het profiel terug naar fabrieksinstelling. Verrassend vaak na een app-update of een winkeldemo.
Pak elke crankarm vast en wip ermee: geen speling. Controleer of de bouten van kettingblad/spider vast zitten. Bij trapas-koppelsensoren: controleer of het anti-rotatielipje van de sensor goed zit en of de borgmoer vast zit.
Als het goed is: Geen speling, alles vast. Ga verder.
Zo niet: Losse crank of spider geeft een schokkend signaal. Aandraaien op koppel (crankbouten meestal 35-50 Nm). Opnieuw testen.
Rijd met een volle accu, en daarna nogmaals op 30%. Zwakke ondersteuning die erger wordt naarmate de accu leger raakt, is een accu-sag-probleem, niet de koppelsensor.
Als het goed is: Ondersteuning even zwak bij volle en lage lading. Ga verder.
Zo niet: Ondersteuning prima bij volle lading, zwak bij lage: accu-veroudering of een zwakke celgroep.
Noteer eventuele code: Shimano W013, Bafang 25/26, Bosch 5xx. Herstart met onbelaste pedalen en kijk of de code terugkomt.
Als het goed is: Geen code, of een code die verdwijnt bij correct opstarten. Ga verder.
Zo niet: Code komt elke keer terug: hardwarefout in de sensor of de bedrading. Trapas-kits: stap 6. Aandrijfeenheden: stap 7.
Accu uit. Haal de stekker van de sensor eruit (meestal 5-6 pinnen). Controleer op corrosie. Sluit weer aan, accu aan, en als het display het ondersteunt, bekijk de koppelwaarde (sommige KT/Lishui-displays tonen een ruwe koppelwaarde). Druk op het pedaal: het getal moet soepel oplopen en terugvallen naar hetzelfde basisniveau.
Als het goed is: Waarde loopt op en keert terug naar het basisniveau: sensor is goed. De koppelschaling van de controller kan verkeerd staan; controleer de koppelparameters van het display.
Zo niet: Geen verandering, of het basisniveau verschuift en komt niet terug: sensor defect. Vervang de trapas-sensoreenheid (50-150 EUR).
Met een dealer-tool kun je de live koppelwaarde uitlezen, een kalibratie/nulstellingsroutine voor de koppelsensor uitvoeren (Bosch, Yamaha en Bafang hebben er een; Shimano initialiseert opnieuw bij het opstarten) en opgeslagen fouten uitlezen.
Als het goed is: Kalibratie herstelt de volledige ondersteuning: klaar. Vraag om de voor- en nawaarden te noteren.
Zo niet: Kalibratie mislukt of de live waarde blijft hangt/is ruisachtig: koppelsensorhardware in de aandrijfeenheid. Bij de meeste eenheden is die niet apart te vervangen; de opties zijn een gespecialiseerde reviseur of een nieuwe aandrijfeenheid.
Rijd 5 km, wissel licht trappen af met krachtig aanduwen op een helling.
Als het goed is: Ondersteuning evenredig met de inspanning, geen schokken: klaar.
Zo niet: Alleen schokken bij krachtig aanduwen: ketting/versnelling die overslaat kan voelen als sensorschokken; controleer de aandrijving.
Wat je nu zeker weet
- Nulpunt-verschuiving (kalibratie): Pedaal belast bij het aanzetten; ondersteuning zwak of W013. → Aanzetten met de voeten van de pedalen. Gratis.
- Instellingen / profiel: Ondersteuningspercentage of profiel verlaagd in de app. → Terugzetten naar fabrieksprofiel.
- Mechanische speling: Losse crank, spider of sensor-borgmoer; stotterende ondersteuning. → Aantrekken op voorgeschreven koppel.
- Trapas-sensor (kits): Geen of wegdrijvend ruw signaal. → Sensorunit vervangen. 50-150 EUR.
- Koppelsensor in de aandrijfeenheid: Dealerkalibratie mislukt; live waarde blijft hangen. → Rebuilder of nieuwe aandrijfeenheid.
Veelgestelde vragen
Waarom mag ik niet op de pedalen staan als ik de fiets aanzet?
Het systeem registreert bij het aanzetten de sensorwaarde als 'nul inspanning'. Sta je voet op een pedaal, dan wordt die belasting het nulpunt en voelt elke rit daarna zwak, omdat de sensor die belasting aftrekt. Shimano meldt dit als W013.
Kan een koppelsensor thuis gekalibreerd worden?
Het nulpunt zetten bij het aanzetten is de enige kalibratie die je thuis kunt doen. Een volledige schaalcalibratie vergt de dealer-tool. Trapas-kit-sensoren hebben meestal helemaal geen kalibratie; ze werken of ze moeten vervangen worden.
Betekent stotterende ondersteuning altijd een kapotte koppelsensor?
Nee. Een losse crank, een overslaande ketting, een versleten freewheel en een accu op de rand van de laagspanningsafslag kunnen allemaal hetzelfde gevoel geven. Controleer eerst het mechanische gedeelte en de accu voordat je de sensor veroordeelt.